Μενού    Οδηγίες υποβολής    Στήλες    Αρχεία    Βιβλιομεζέδες    Σύνδεσμοι    Η οικοδέσποινα    Επικοινωνία       

 

 

 

 

Θεάτρου Φινιστρίνι

Κριτική θεάτρου από τη Μαρία Παπαμαργαρίτη

 

 

ΜΗΔΕΙΑ

τραγωδία Ευριπίδη

Θέατρο Επιδαύρου (22 & 23/07/2011) 

 

 

 

Σκηνοθεσία: Αντώνης Αντύπας, Μετάφραση Κειμένου: Γιώργος Χειμωνάς, Μουσική: Ελένη Καραϊνδρου, Σκηνικά-Κουστούμια: Γιώργος Πάτσας, Πρωταγωνιστές : Αμαλία Μουτούση, Χρήστος Λούλης, Μαρία Καλλιμάνη, Θέμης Πάνου, Άρης Λεμπεσόπουλος, Γιάννης Νταλιάνης, Δημήτρης Ήμελλος. Συμμετοχή 15μελούς χορού

 

Η Αμαλία Μοτούση πλαισιωμένη από ένα εξαιρετικό επιτελείο ηθοποιών ερμήνευσε την ομώνυμη ηρωίδα της τραγωδίας του Ευριπίδη στην παράσταση που ανέβηκε, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου την Παρασκευή 22/07 και το Σάββατο 23/07/2011.

Η Μήδεια γραμμένη το 431π.Χ. θεωρείται ως η τραγωδία που έχει παιχθεί περισσότερες φορές από οποιαδήποτε άλλη του ποιητή. Και ίσως αυτό οφείλεται όχι τόσο στο θέμα της, την προδοσία μιας γυναίκας έτσι όπως βιώνεται όχι μόνο από πλευράς της αλλά και από το περιβάλλον της, αλλά κυρίως στις αντιδράσεις που προκαλεί η δική της απάντηση σε αυτήν την προσωπική δυστυχία που βιώνει.

Είναι η στάση και οι πράξεις της Μήδειας που πάντα θα προκαλούν αμφίσημες, πολυποίκιλες και συγκρουόμενες μεταξύ τους αντιδράσεις. Και είναι αυτές οι αντιδράσεις που αποτελούν πρόκληση για κάθε σκηνοθέτη να θελήσει να παρουσιάσει την ηρωίδα του με τη δική του προσωπική ματιά.

Δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε τι ακριβώς είχε στο μυαλό του ο Ευριπίδης όταν έγραφε αυτό το έργο του. Και αυτό δεν ισχύει για τον Ευρυπίδη μόνο μα για κάθε δημιουργό θεατρικού ή με την ευρύτερη έννοια έργου τέχνης. Γιατί τελικά αυτό που αποτελεί κριτήριο κρίσης δεν είναι το τι ήθελε να πει ο δημιουργός μα το τι αποκομίζει ο θεατής κοινωνός του αρχικά τιθέμενου μηνύματος.

Η Μήδεια είναι σύμβολο της βάρβαρης μη Ελληνίδας γυναίκας που τυφλώνεται από το πάθος της προδοσίας. Έχει προδοθεί από τον Ιάσονα, τον άντρα που αγάπησε και για χάρη του απαρνήθηκε την οικογένειά της και τον τόπο της, την Κολχίδα. Όταν ο Ιάσονας της αποκαλύπτει το σχέδιό του να παντρευτεί την κόρη του βασιλιά της Κορίνθου για να τους εξασφαλίσει όπως λέει μια καλύτερη ποιότητα ζωής, αποφασίζει να εκδικηθεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Και η εκδίκησή της δεν μένει στην εξόντωση της αντιζήλου της μα και των παιδιών που είχε την τύχη να αποκτήσει με τον Ιάσονα. Πιστεύει ότι είναι αυτή η καλύτερη δυνατή τιμωρία για τον άντρα που την πρόδωσε.

Μπροστά στη θνητή ζωή της που έγινε τεράστια ζημιά όπως η ίδια αναφωνεί και στην ντροπή που θα συντροφεύει τα παιδιά της ως παραπεταμένα βλαστάρια δικά της από τη νέα σύζυγο του άντρα της, προχωρά στην αποτρόπαιη πράξη της παιδοκτονίας. Σκοτεινό και μυστήριο πλάσμα αντιπροσωπεύει την αιώνια διαμάχη των δύο φύλων αλλά και το χάος που βρίσκεται μεταξύ διαφορετικών πολιτισμών και ιδεολογιών.

Στηλιτεύει ο Ευριπίδης τη βαρβαρότητα των μη μετεχόντων της Ελληνικής παιδείας, δείχνει τη θέση της γυναίκας έτσι όπως έχει διαμορφωθεί τον 5ο αιώνα π.Χ., κατεβάζει τους ανθρώπους από το ιδεατό βάθρο της επικής ποίησης στο επίπεδο των απλών ανθρώπων. Είμαστε καθένας αυτό που είμαστε και πάντα σε κάθε εποχή θα παραμένουμε αγωνιστές στην αρένα της τραγικότητάς μας. Γιατί το πέλαγος των συναισθημάτων μας δε θα στερέψει ποτέ. Δεν πρόκειται ποτέ να πάψει η ψυχή να ταλανίζεται από τη γυμνή ωμότητα του ενστίκτου η οποία πολλές φορές θα καθορίσει τελικά τη μοίρα της.

Με το λευκό της φόρεμα, νυφικό και σάβανο μαζί, η Μήδεια της Αμαλίας Μουτούση δέσποσε στο κοίλο. Ξεκινώντας από το μίσος διέσχισε όλα τα συναισθήματα, με κορυφαία στιγμή τον δισταγμό της πριν το φονικό. Λέαινα και γυναίκα μαζί, μάνα, φόνισσα και προδομένη, συγκίνησε και επιβεβαίωσε τον πλούτο της ψυχής και του ταλέντου της. Πλάι της ο Ιασωνας του Χρήστου Λούλη επιβλήθηκε με τη σκηνική του παρουσία και με τη φωνή του κατόρθωσε να εκφράσει όλες τις ψυχικές του διακυμάνσεις.

Ο Χορός με τα δεκαπέντε κορίτσια συνέβαλε καθοριστικά στην απόδοση των χορικών του δράματος, ενώ η κορυφαία της Μαρίας Καλλιμάνη κέρδισε τις εντυπώσεις. Με τον υπόλοιπο θίασο να παρεμβαίνει ουσιαστικά, -Αρης Λεμπεσόπουλος, Δημήτρης Ημελλος, Γιάννης Νταλιάνης, Θέμις Πάνου- η "Μήδεια" άγγιξε τους θεατές που στο τέλος έφυγαν έχοντας βιώσει το θαύμα της κάθαρσης.

Η συγκεκριμένη παράσταση στάθηκε αφορμή να συνειδητοποιήσουμε για πολλοστή φορά μια θεατρική αλήθεια: όταν το κείμενο έχει δύναμη, το μόνο που απαιτείται για να τελεστεί το μυστήριο της θεατρικής κοινωνίας είναι σεβασμός, λιτότητα και αξιοπρέπεια από την πλευρά των συντελεστών μιας παράστασης. Και ευτυχώς για μάς είμαστε τυχεροί γιατί ακόμα, εις πείσμα της ευκολίας και της τάσης εντυπωσιασμού που κυριαρχεί στους καιρούς μας, οι συντελεστές του Απλού Θεέτρου απέδειξαν ότι αυτές τις ιδιότητες τις έχουν.

            Όσο για το ερώτημα σχετικά με τη φύση της τραγικότητάς μας, αυτό παραμένει πάντα αφορμή περαιτέρω σκέψεων και υπόκλισης στο μυστήριο της ανθρώπινης ζωής. Όλοι μας γνωρίζουμε την τραγικότητά μας μα δεν ξέρουμε πώς να τη διαχειριστούμε. Και τις περισσότερες φορές πέφτουμε θύματα της αυταπάτης που χτίζει η πραγματικότητα της αδυναμίας μας. Ξεχνάμε τη δύναμη του κακού που πολιορκεί την καθαρότητα της σκέψης μας. Το να πετύχουμε τη δυστυχία μέσα από την εκδίκηση ή την επίδειξη μεμψιμοιρίας είναι το εύκολο άμεσο αποτέλεσμα της τύφλωσης που μας προκαλούν τα πάθη μας. Το να τα τιθασεύσουμε όμως στοχεύοντας όχι στην εθελοτυφλή παραμέλησή τους ή στην ψευδεπίγραφη αποδυνάμωσή τους, μα αντιθέτως στην πόρευσή μας προς ανύψωση της ψυχής μας μαζί με όλες τις αποσκευές της, είναι ο άθλος που ο Ηρακλής που κρύβεται μέσα στα απύθμενα βάθη μας δεν έχει ακόμα επιτύχει.

 

copyright 2009-2011, Λος Άντζελες
Λογοτεχνικό Μπιστρό της Στέλλας